U bevindt zich hier: HomeALGEMEENVeiligheidVeilig(er) optreden bij binnenvaartincidenten

Veilig(er) optreden bij binnenvaartincidenten

Op donderdag 3 december heeft het symposium Veilig(er) optreden bij binnenvaartincidenten plaatsgevonden bij het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra (NIFV) in Arnhem. Een belangrijke aanleiding voor het symposium was het project Waterrand en de behoefte aan duidelijkheid vanuit het werkveld over het optreden bij binnenvaartincidenten. Een overzicht.

   

In het programma zijn zowel vanuit het project Waterrand als vanuit de brandweer en de binnenvaart een aantal problemen met hun mogelijke oplossingen inzichtelijk gemaakt. Centrale thema's hierbij waren communicatie en samenwerking, leren van binnenvaartincidenten en verzekeringsaspecten. In diverse workshops hebben de deelnemers de gelegenheid gekregen om eigen kennis en ervaring met binnenvaartincidenten actief in te brengen. Tot slot is de nieuwe train-de-trainercursus Optreden bij binnenvaartincidenten geïntroduceerd.

 

Om u een indruk te geven van de dag kunt u op de website van NIFV de presentaties van de sprekers en andere documentatie downloaden.

 

Samenvatting (auteur: Rijk Hofman)

De brandweer is ook op het gebied van binnenvaartincidenten nog teveel een spullenboer. Volgens Jos Stierhout, directeur van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, is de hulpverleningscapaciteit op het binnenwater niet het probleem. Het draait volgens hem allemaal om een efficiëntere coördinatie van de incidentbestrijding en een betere samenwerking tussen alle betrokken partijen. Het project Waterrand is bedoeld om deze coördinatie en samenwerking te stimuleren. Het optreden bij binnenvaartincidenten is een kwestie van teamwork.

Stierhout, projectleider van het project Waterrand, zei dit tijdens het symposium Veilig(er) optreden bij binnenvaartincidenten op 3 december bij het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra (NIFV). Tijdens het symposium werd ook de cursus Optreden bij binnenvaartincidenten (OBI) geïntroduceerd. Deze cursus van de Brandweeracademie is bedoeld voor docenten en instructeurs en gaat in het voorjaar van 2010 van start. Tevens werd het eerste exemplaar van de Leidraad Brandweerhulpvaartuigen aan de NVBR overhandigd.

Kleine kans, groot effect
Nederland telt jaarlijks meer dan 1,5 miljoen scheepvaartpassages op het binnenwater. Het vervoer van gevaarlijke stoffen via de binnenvaart stijgt de komende jaren naar verwachting met 45 procent. Tel hier de toenemende bebouwing langs rivieren en kanalen bij op, en het risicobeeld begint angstwekkende vormen aan te nemen. Mede dankzij de strenge veiligheidsregelgeving in de scheepvaart gaat er gelukkig relatief weinig mis, maar kleine kansen kunnen grote gevolgen hebben. Volgens Robert Tieman, secretaris Veiligheid en Milieu van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB), is het daarom van groot belang dat de hulpverleningsdiensten bij de bestrijding van binnenvaartincidenten over adequate informatie beschikken. Het CBRB stelt zijn expertise voor dit doel graag beschikbaar.

Samenhangende watergebieden en duidelijke processen
In 1996 stortte een Dakota neer op de Waddenzee. Binnen korte tijd wemelde het op de plaats incident van hulpverleningsdiensten. Alleen wisten die van elkaar niet waarom men er eigenlijk was, en wat men er precies moest doen. De stabilisatie van het incident werd desondanks voortvarend aangepakt, onder de uiteindelijke leiding van de brandweer. Maar de versnipperde coördinatie en samenwerking maakte de afhandeling van het incident uitermate lastig. Dit incident vormde een belangrijke aanleiding voor het project Waterrand.
Het Handboek Incidentbestrijding op het water, de bijbehorende samenvatting (vademecum), de Handreiking Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) en een stappenplan voor incidentbestrijding op het water zijn de concrete resultaten van dit project.
Waterrand beoogt een goed gecoördineerde bestrijding van incidenten op het binnenwater in een aantal samenhangende watergebieden, en rond duidelijk afgebakende processen van water- en scheepvaartszorg.
Het komt er volgens Stierhout nu op aan dat Waterrand wordt geïmplementeerd in convenanten tussen de betrokken diensten en in het opleidings- en oefenbeleid van deze diensten.

Uitdaging voor Rijkswaterstaat
De implementatie van Waterrand betekent ook een uitdaging voor Rijkswaterstaat (RWS). Volgens Ron Kramer, hoofd Verkeersdienst Dordrecht van RWS Zuid-Holland, kan Rijkswaterstaat momenteel niet alle verwachtingen van de andere diensten bij binnenvaartincidenten waarmaken. RWS ondersteunt de incidentbestrijding met onder andere melding en alarmering (via de verkeersposten), informatievoorziening, verkeersmanagement en het vervoer van hulpverleners (opstapbemanning) naar de plaats incident. Kramer onderschrijft het belang van een betere samenwerking. Volgens hem is RWS hard bezig om de resultaten van Waterrand te implementeren. Maar minstens zo belangrijk is volgens hem verwachtingsmanagement; een goede afstemming tussen RWS en de andere diensten over wat men van elkaar bij een incident mag verwachten.

Steeds meer hulpvaartuigen op het water
Met de KNMR, de Reddingsbrigade, de politie en de RWS kan het aantal hulpvaartuigen bij een binnenvaartincident flink oplopen. Maar wat mogen beroepsschippers en pleziervaders precies van deze eenheden verwachten? En varen ze misschien niet letterlijk en figuurlijk in elkaars vaarwater?
Zo stelt de brandweer zelf ook bepaalde eisen aan hulpvaartuigen, met de huidige blusboten in Dordrecht, Nijmegen en Tiel als referentiekader. Brandweerhulpvaartuigen zouden een prima aanvulling op de capaciteit van blusboten kunnen betekenen. De Leidraad Brandweerhulpvaartuigen is bedoeld om tot een gefundeerde keus en inzet van deze vaartuigen te kunnen komen, inclusief de eisen aan de schipper en de bemanning.

Blusboten
Frans Hoeksma, hoofd Repressie en plaatsvervangend commandant brandweerzorg in Dordrecht, stelde de brandweer de indringende vraag wat ‘we' sinds de invoering van de blusboten in 1983 hebben gedaan aan het optreden bij binnenvaartincidenten. Hoeksma was zelf schipper van de blusboot in Dordrecht. Hij zag Waterrand, de Leidraad Brandweerhulpvaartuigen en de Instructeurscursus Optreden bij binnenvaartincidenten als mooie intiatieven die het thema binnenvaartincidenten eindelijk weer eens op de kaart zetten. De vraag blijft volgens hem wel wat er moet gebeuren als de blusboten zijn afgeschreven. Vooralsnog is niet voorzien in een investeringsplan voor de vervanging van deze boten.

Elkaar verstaan
Om een binnenvaartincident adequaat te bestrijden, is kennis van binnenwater en binnenvaartschepen van eminent belang. "Als we moeten optreden bij een binnenvaartincident, is het wel handig dat we de schipper kunnen verstaan, dat we weten waar het incidentschip ligt en dat we weten hoe zo'n schip in elkaar zit", aldus Jaap Molenaar, vakgroepdecaan repressief optreden van de Brandweeracademie. In de driedaagse cursus Optreden bij binnenvaartincidenten voor docenten en instructeurs komen onder andere deze onderwerpen aan de orde. De cursus bestaat uit twee theoriedagen en één praktijkdag, en wordt in het voorjaar van 2010 aangeboden.

Conflicterende belangen
Bij een binnenvaartincident wordt het optreden van de hulpverleningsdiensten door verzekeraars met argusogen gevolgd. De meest veilige inzet is niet altijd de meest economische inzet. Soms is het te gevaarlijk om een binnenaanval op een incidentschip uit te voeren. Met als gevolg dat schip en lading verloren gaan. Zie daar de spagaat waarin vooral de brandweer al snel kan verkeren.
Gelukkig was de centrale conclusie van het symposium dat‘we' deze belangentegenstelling best kunnen overstijgen, mits we maar elkaars taal leren spreken en de beschikbare informatie voldoende met elkaar delen.

 

{linkr:related;keywords:nifv, incidenten;limit:8;title:Lees ook}
Link_portalbinvrt
Link_CBRB Link_KonSchut
Link_BLN Link_BVB
Link_PBV Link_INE
Link_Blueroad Link_Flexfleet
Link_OCB Link_eu_Edinna
Link_EICB Link_BTB
Link_Agentschap Link_CCR
Link_WWINN Link_Rivers
Link_eu_Platina Link_eu_naiades
Link_Vaarweg Link_wetgeving
Link_techniek en bemanning
Link_Schuttevaer Link_Scheepvaartkrant
Link_Binnenvaartkrant Link_NT
EICB.png
Ga naar boven