U bevindt zich hier: HomeSchepenSoort schepen

Soort schepen

Over de binnenwateren varen vele soorten schepen. De meeste zijn drogeladingschepen die vooral bulklading vervoeren. Maar er zijn ook vele andere soorten schepen aktief, bijvoorbeeld containerschepen (meestal ook geschikt voor bulkvervoer), tankschepen, duw- en sleepboten, duwbakken, sleepschepen en passagiersschepen. Deze schepen zijn een vertrouwd beeld op de bnnenateren. Minder voorkomend zijn kraanschepen, dekschuiten, pontons en drijvende werktuigen. In Nederland varen veel schepen uit Duitsland en België. Maar ook binnenvaartschepen uit, Frankrijk, Polen, Tsjechië, Zwitserland, Luxemburg, Oostenrijk, Hongarije en Roemenië zijn al een vertrouwd beeld op de Nederlandse binnenwateren. Hiernaast een afbeelding van het Hongaarse binnenvaartschip Köszeg uit Hongarije die op de Nederlandse rivieren vaart.

 

 

Drogeladingschepen
De meest voorkomende schepen zijn de traditionele droge vrachtschepen. Ze worden vooral ingezet voor het vervoer van bulklading (losgestorte producten). Bulklading bestaat o.a. uit tarwe, gerst, veevoeders, grind, steensoorten, schroot, houtsnippers, kolen en erts. Ook stukgoed wordt veel met dit soort schepen vervoerd. Het gaat dan om lading als ijzer- en staalplaten of rollen, cellulose, bigbags met grondstoffen voor de industrie, houtsoorten en projectlading als machinerieën en silo´s. Veel van deze schepen zijn eveneens geschikt voor de containervaart.

 

Containerschepen
Deze schepen speciaal ingericht voor het vervoer van containers. Bij containerschepen speelt naast de afmetingen van het schip zelf, vooral de afmetingen van het ruim een zeer grote rol. Laad je containers in traditionele schepen kom je of ruimte tekort of je houdt ruimte over. Dat gaat ten koste van de efficiënte inzet van een schip. Het grootste binnenvaartcontainerschip kan maar liefst 500 teu in zijn eigen ruim bergen. Het kleinste, specifiek voor het vervoer van containers gebouwde schip kan 32 teu meenemen. Een ander belangrijk aspect bij de containerschepen is de in hoogte verstelbare stuurhuis. Om te voorkomen dat ze tijdens de vaart slecht uitzicht hebben, kunnen de schepen het stuurhuis metershoog boven het schip plaatsen. Bij het passeren van bruggen kan door een druk op de knop het stuurhuis zakken. Sommige kleine containerschepen beschikken over een stabiliteits systeem. Meer als bij de grote schepen, zijn deze schepen zeer gevoelig voor de gewichtsverschillen van de containers. Veel kleine schepen onderhouden lijndiensten op korte trajecten met diverse tussenstops.

** Bij het transport van containers wordt vaak gesproken over aantal TEU`s. TEU staat voor Twenty feet Equivalent Unit. Eén TEU staat voor een lengte van 20 voet (ong. 6 meter). De langere containers zijn over het algemeen de 40-voets container (ong. 12 meter) en tellen dus als 2 TEU.


Beunschepen

Een beunschip is een motorvrachtschip speciaal gebouwd voor het vervoer van (nat) zand (spuitzand, ophoogzand) en verontreinigde bagger (baggerspecie). Deze schepen hebben een open ruim(en). Het ruim van een beunschip bestaat uit een laadruim dat in een grote luchtkast (beun) is geïntegreerd. Daardoor beschikt zo'n schip over een groot drijfvermogen. Het ruim van deze schepen kan zodanig geladen worden dat het water en zand over het ruim heen stroomt zonder dat het schip zinkt. Op dat moment ligt een beunschip doorgaans over de ijkmerken en moet eerst water uit de lading pompen alvorens met het schip gevaren mag worden.


Tankschepen
In de binnenvaart varen diverse soorten tankschepen. Tankschepen vervoeren doorgaans gevaarlijke stoffen, maar ook voor bijvoorbeeld eetbare oliën, melasse en drinkwater. De tankschepen die gevaarlijke stoffen vervoeren zijn onderverdeeld in type N (normaal); type C (chemicaliën) chemicaliëntankers waaronder ook zuurtankers; type G (gassen) gastankers. (foto links: tankschip voor eetbare olieën)


Standaard tankschepen (type N): Deze schepen betreft de traditionele tankschepen en bestemd voor het vervoer van minder gevaarlijke stoffen zoals stookolie, gasolie. Veel van deze tankers zijn nog enkelwandig uitgevoerd maar een aantal jaar mag dat voor de meeste producten alleen nog maar in dubbelwandige schepen. Sommige enkelwandige tankschepen worden aangepast, maar het overgrote deel zal door nieuwbouw worden vervangen.

Chemicaliëntankers (type C): Chemicalientankers vervoeren o.a. giftige stoffen zoals chloroform, benzeen, fenol, nafta. De tankschepen voldoen dan ook aan de hoogste veiligheidsormen en de constructie is ingewikkeld. De ruimen zijn doorgaans roestvrijstaal of voorzien van coating. Eveneens zijn deze schepen voorzien van een gasretourleiding zodat gassen zo min mogelijk in de open lucht terecht komen. Deze schepen zijn dubbelwandig uitgevoerd zodat bij aanvaringen de kans gering is dat lading naar buiten stroomt.

Zuurtankers: Zuren en logen worden in zuurtankers vervoerd die daarvoor speciaal zijn aangepast en uitgerust. Een zuurtanker is doorgaans uitgerust zijn met stalen tanks voor het transport van bijvoorbeeld zwavelzuur of gecoate tanks (met rubberen of epoxycoating) voor het vervoer van logen, bijvoorbeeld natronloog of zoutzuur. Doorgaans vallen deze schepen onder het type C schip. Vervoerde producten zijn o.a. zwavelzuur, natronloog, kaliloog, fosforzuur, salpeterzuur, oleum (rokend zwavelzuur), zoutzuur en mierenzuur. Zuren zijn producten die voor vloeistoffen zeer zwaar zijn. Het soortelijk gewicht schommelt rond de 1,5. (foto: WGL)

Gastankers (type G): Naast vloeibare stoffen wordt over de binnenwateren ook (vloeibaar gemaakte) gassen vervoerd. Dat vervoer wordt uitgevoerd door gastankers. Deze schepen zijn voorzien van ingezette cilindrisch gevormde tanks. Gassen die worden vervoerd zijn o.a.: butaan, propaan, mengsels daarvan (LPG), ammoniak, propyleen, butadieen en isobutyleen.

Poedertankers: Zoals de naam al zegt zijn het schepen die poeder in bulkvorm vervoeren. Deze schepen zijn voorzien van ingezette ronde tanks. Deze schepen kunnen hun lading lossen met pompen omdat veel poeders de eigenschap hebben zich als vloeistof te gedragen. Doorgaans vervoeren deze soort tankers cement, vliegas en meel.

Duwboten
Duwboten zijn bestemd om andere vaartuigen te duwen. Zo'n vaartuig neemt zelf geen lading mee maar levert het motorvermogen, de stuurinrichting en de bemanning. Duwboten hebben, met uitzondering van omgebouwde sleepboten, doorgaans een vierkante kop waaraan twee duwknieën zijn bevestigd. Dit soort vaartuigen zijn qua lengte vrij kort. Van klein tot een lengte rond de 40 meter. De hele kleintjes worden ‘opduwers' genoemd. Duwboten varen veelal met daarvoor bestemde duwbakken (doorgaans 76,50 bij 11,40 mtr.), maar er zijn ook een flink aantal duwbakken die kleiner of groter zijn. Met hoeveel bakken een duwboot mag varen is afhankelijk van het vermogen, specificaties en certificering. De toegestane hoeveelheid bakken die zijn mogen duwen varieert van één tot zes duwbakken.

Duwbakken
Een duwbak is een vaartuig dat is gebouwd of in het bijzonder geschikt is om te worden geduwd. Het overgrote deel van deze vaartuigen hebben een ladingruim. Duwbakken worden vooral gebruikt voor het vervoer van bulklading of containers. Ook tankduwbakken zijn genoeg in omloop. Doorgaans kunnen deze vaartuigen niet zelf varen. Wel zijn er een aantal duwbakken die voorzien zijn van een koproer of -schroef om het manoeuvreren te vergemakkelijken. Een klein aantal duwbakken zijn gemotoriseerd en voorzien van een eigen stuurinrichting. Deze laatste categorie hoort bij een eigen duwvrachtschip.

Duwvrachtschepen
Naast duwboten zijn er ook duwvrachtschepen. Dit zijn motor- vrachtschepen, dus met ladingruim, die ook mogen duwen. Het merendeel van deze soort schepen varen met een eigen duwbak, waarvan er een aantal zijn gemotoriseerd en voorzien van een eigen stuurinrichting. In de havens gaat zo'n samenstel
uit elkaar en gaat ieder zijn eigen weg. Na de laad- en losactiviteiten zoeken zij elkaar weer op en gaan vervolgens als duweenheid weer de rivier op. In de opvaart is de bak voor het motorschip gekoppeld; in de afvaart wordt de bak langszij het motorschip gekoppeld. Als zo'n bak langszij ligt, noemt men dat een gekoppeld samenstel. Overigens zijn er een aantal duwvrachtschepen die met 3 duwbakken mogen varen, maar maken er (nog) weinig gebruik van. In de volksmond noemt men een motorvrachtschip met eigen bak een koppelverband.

Duwstellen
Een duwstel kom je in diverse samenstellen tegen. Namelijk een duwboot met 1, 2, 4 of zes duwbakken. Een duwstel met 4 standaard duwbakken (Europabak 76,50 x 11,40 mtr) is ong. 193 m lang en 22,80m breed en neemt dan 9600 ton lading mee. Met nog twee bakken erbij kom je op een lengte van 269,50 en een laadvermogen van 14.400 ton. Is een duwstel met 6 duwbakken in de daalvaart dan worden ze niet twee aan twee voor elkaar gekoppeld maar dan is het drie aan drie. Het samenstel wordt dan maar liefst 34,20 m breed. Er wordt dan wel eens gezegd: daar gaat weer zo'n `drijvend eiland.` Vier- en zes baks duwvaart komt voor op het traject Rotterdam - Duisburg (Rijn) waarmee hoofdzakelijk kolen en erts wordt vervoerd. Verder is tussen Rotterdam en Antwerpen ook een levendige duwvaart. Meestal een duwboot met twee bakken die voornamelijk met containers zijn geladen. Dit artikel betreft een korte samenvatting over duweenheden. Klik duwvaart voor meer informatie over de duwvaartsector.

 

 

Ro/Ro schepen
In West-Europa varen diverse Roll-on Roll-off schepen over de binnenwateren. Met ro/ro-schepen worden onder andere auto's, opleggers, landbouwmachines (bijv. tractoren) en legermaterieel vervoerd. De schepen zijn voorzien van een laadklep waarover de voertuigen het schip op of af rijden. De roroschepen zijn onder te verdelen in twee categorieën. Schepen speciaal ingericht voor het transport van auto's en schepen speciaal ingericht voor zwaar materieel. De autoschepen zijn voorzien van diverse dekken. Bovendeks zie je als het ware een grote stelling met diverse dekken. Het ziet er uit als een parkeergarage. De schepen voor het zwaar materieel hebben een ruim en één plat dek. De meeste ro/ro-schepen zijn uitgevoerd als motorschip, daarnaast zijn er nog een aantal uitgevoerd als duwbak.

Ro/ro vervoer over de binnenwateren komt voor vanaf begin jaren '80. Het vervoer vindt plaats tussen diverse Duitse steden, Genk in België en de zeehavens Vlissingen, Rotterdam, Antwerpen en Zeebrugge. Marktonderzoek voor binnenlandse (nationaal) transport worden onderzocht.

Nog een bijzonderheid is dat een drietal ro/ro-schepen uitgerust zijn voor de estuaire vaart. Dat wil zeggen binnenvaartschepen die eveneens geschikt zijn voor beperkte kustvaart. Deze schepen varen tussen Duitsland (Rijn), Genk (Albertkanaal in België) en Zeebrugge. Ze zijn te herkennen aan een groot doek die om de stelling met autodekken zijn gespannen, waarmee de auto's zoveel mogelijk beschermd worden voor het zoute water.

Interrijn RoRo verzorgt het vervoer van personenauto's en bedrijfswagens. Het bedrijf beschikt hiervoor over een aantal ro/ro motorschepen, namelijk de "Barco", "Ingona", "Kiruna", "Titan" en de laatste het 135 meter lange schip "Forens". De ro/ro motorschepen kunnen ruim 500 auto's vervoeren. Naast deze schepen beschikt het bedrijf ook over 4 ro/ro duwbakken met een laadcapaciteit tussen de 250 en 550 auto's. foto: Interrijn RoRo


Rhine RoRo Service vervoert zwaar materieel, zoals trucks, landbouwmachines, opleggers en Amerikaans legermateriaal. Het transport wordt uitgevoerd door 2 ro/ro schepen met duwbakken. Het betreft het ms. "Vera" en ms."Dynamica" en de duwbakken "Ro-Ro 1" en "Ro-Ro 2". foto: Rhine RoRo
Het Belgische bedrijf Cobelfret heeft in 2004 3 nieuwe estuaire ro/ro-schepen in de vaart gebracht. Het betreft de Waterways 1, 2 en 3;


Rivergoingschepen
Hier is een onderscheidt te maken tussen zeeschepen die eveneens geschikt zijn om over rivieren te varen (kruiplijncoasters) EN binnenvaartschepen die geschikt voor zeer beperkte kustvaart (estuaire schepen). Kruiplijncoaster zijn speciaal aangepast om op de rivieren te kunnen varen. Zo is de hoogte van die schepen beperkt zodat zij onder de vaste bruggen door kunnen varen op een reis richting Duitsland en de manoeuvreerbaarheid van deze schepen is veel beter als een doorsnee zeeschip. Bekende kruiplijncoaster de Pide of Braila (containers), de tankschepen van Chemgas: Salmon, Sturgeon, Tempest, Thresher, Trout en Twaite en de schepen van RMS met o.a. RMS Duisburg, RMS Rhenus, RMS Riga en RMS Baerl.
De huidige estuaire schepen zijn o.a. de containerschepen: Amberes; Deseo en Tripoli. Ook de ro/ro-schepen Waterways 1,2 en 3 zijn estuaire schepen. Deze estuaire schepen varen allemaal op Zeebrugge of Oostende.

Link_portalbinvrt
Link_CBRB Link_KonSchut
Link_BLN Link_BVB
Link_PBV Link_INE
Link_Blueroad Link_Flexfleet
Link_OCB Link_eu_Edinna
Link_EICB Link_BTB
Link_Agentschap Link_CCR
Link_WWINN Link_Rivers
Link_eu_Platina Link_eu_naiades
Link_Vaarweg Link_wetgeving
Link_techniek en bemanning
Link_Schuttevaer Link_Scheepvaartkrant
Link_Binnenvaartkrant Link_NT
EICB.png
Ga naar boven