Zonne- en windenergie kunnen respectievelijk met behulp van zonnepanelen en windmolens worden opgewekt.
Een zonnepaneel bestaat uit een aantal met elkaar verbonden zonnecellen. Deze zonnecellen wekken elektriciteit op, doordat zij via een fotovoltaïsch proces licht omzetten in elektrische stroom, te weten gelijkspanning. Deze gelijkspanning wordt via een omvormer (inverter) omgezet in 220 Volt wisselspanning. Voor alle duidelijkheid, zonnecellen genereren ook energie op bewolkte dagen. Het fotovoltaïsch proces treedt namelijk al in werking bij minimale hoeveelheden licht.

Wel is het zo dat er meer energie wordt opgewekt, naarmate er meer licht op de zonnecel valt.

Wat betreft de windmolens voor de binnenvaart zijn alleen kleine windmolens, die specifiek ontwikkeld zijn voor schepen (zogenaamde windgeneratoren), geschikt. Een windmolen wekt energie op, doordat de door de wind aangedreven wieken op hun beurt een generator aandrijven, waarbinnen, met behulp van een permanent magnetische dynamo, energie wordt opgewekt, te weten gelijkspanning. Deze gelijkspanning wordt via een omvormer omgezet in wisselspanning. Er bestaan ook modellen die niet door wind, maar door water worden aangedreven. Deze sleepgeneratoren worden door middel van een lijn voortgesleept door het schip. De werking van de generator is hetzelfde als die van een windgenerator, die aan boord van het schip op een paal wordt geplaatst.

Zowel zonne als windenergie zijn schone energiebronnen, aangezien bij de omzetting van licht, dan wel wind of water in elektriciteit geen schadelijke emissies, zoals CO2, SOx, NO, VOS en fijne roetdeeltjes, vrijkomen. Vervolgens wordt de opgewekte energie opgeslagen in de aan boord van een schip aanwezige accu's. Daarmee kan via een elektromotor apparatuur, zowel uit het hoofd als hulpbedrijf, worden aangedreven. Doordat de accu's nu mede door zonne en/ of windenergie worden opgeladen, hoeft de dieselmotor hier in mindere mate voor ingeschakeld te worden. Zodoende kunnen zonne en windenergie ook bijdragen tot brandstofbesparing en daarmee C02-reductie. 

Bron: Brochure "Brandstofbesparende en CO2-reducerende technieken in de binnenvaart", 2006